นศุกร์ที่ 14 สิงหาคม 2569 เวลา 09.00 น. นางสาวกิรณา เครือพงศ์ศักดิ์ ผู้อำนวยการส่วนประสานพื้นที่ สำนักงาน ปปส.ภาค 2 พร้อมด้วยคณะ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา ณ โรงเรียนสอยดาววิทยา อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้
1.สภาพปัญหาและปัจจัยเสี่ยงในพื้นที่ โรงเรียนสอยดาววิทยาตั้งอยู่ในพื้นที่ใกล้ชายแดน ซึ่งมีปัจจัยเสี่ยงด้านสิ่งไม่พึงประสงค์หลายประการ มีนักเรียนจำนวน 1,682 คน โดยประมาณ 800 คน หรือกว่าครึ่งหนึ่งของนักเรียน มีปัญหาด้านครอบครัว เช่น ไม่ได้อาศัยอยู่กับบิดามารดา ต้องอยู่กับญาติ หรือบางรายอยู่ตามลำพัง ซึ่งเป็นปัจจัยที่อาจส่งผลต่อการดูแลและเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อปัญหายาเสพติดและปัญหาสังคมอื่น ๆ
2.แนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด โรงเรียนดำเนินงานตามโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข และได้รับรางวัลระดับเพชร โดยใช้มาตรการหลัก 5 ด้าน ได้แก่ การป้องกัน การค้นหา การรักษา การเฝ้าระวัง และการบริหารจัดการ พร้อมนำหลัก "4 ต้อง 2 ไม่" มาใช้ในการดำเนินงาน ประกอบด้วย 4 ต้อง ได้แก่ ต้องมีกลยุทธ์ แผนงาน ระบบข้อมูล และเครือข่าย และ 2 ไม่ ได้แก่ ไม่ปกปิดข้อมูล และไม่ผลักปัญหา เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างเป็นระบบและสามารถดำเนินการร่วมกันระหว่างโรงเรียน ครอบครัว และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
3.การดำเนินงานห้องเรียนสีขาว โรงเรียนแบ่งบทบาทนักเรียนในการดูแลห้องเรียนออกเป็น 4 ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายการเรียน ฝ่ายการงาน ฝ่ายสารวัตรนักเรียน และฝ่ายกิจกรรม เพื่อให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการสอดส่อง ดูแล และช่วยเหลือเพื่อนนักเรียนด้วยกันอย่างใกล้ชิด โดยเน้นการสร้างความเข้าใจ การตักเตือน และการช่วยเหลือเพื่อนมากกว่าการลงโทษ
4.การพัฒนาทักษะชีวิตและภูมิคุ้มกัน โรงเรียนจัดกิจกรรมทุกวันศุกร์ในช่วงบ่ายประมาณ 3 ชั่วโมง โดยงดการเรียนการสอนด้านวิชาการ และจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต คุณธรรม การป้องกันยาเสพติด โรคติดต่อ และการดูแลสุขภาพจิต เพื่อให้นักเรียนได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน นอกจากนี้ ยังมีสภานักเรียน ซึ่งประกอบด้วยนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 90 คน และสารวัตรนักเรียน ทำหน้าที่ร่วมกับครูในการสอดส่องและดูแลพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ โดยยึดแนวคิด "เพื่อนช่วยเพื่อน" ส่งเสริมให้นักเรียนดูแล ตักเตือน และสื่อสารกับเพื่อนด้วยความเข้าใจ
5.การบูรณาการเครือข่ายและการสร้างคุณค่าให้แก่นักเรียน โรงเรียนประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก ได้แก่ ฝ่ายปกครอง ตำรวจ สาธารณสุข และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการสนับสนุนวิทยากร องค์ความรู้ และงบประมาณในการดำเนินกิจกรรม รวมทั้งจัดกิจกรรมตลาดนัดจำหน่ายสินค้า เพื่อฝึกให้นักเรียนมีความรับผิดชอบ รู้จักการทำงาน และสร้างคุณค่าให้กับตนเอง

สำนักงาน ปปส.ภาค 2 ได้เสนอแนวทางการขับเคลื่อนงานเพิ่มเติม ดังนี้
1. การจัดตั้งชมรมเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณเงินอุดหนุนจากสำนักงาน ป.ป.ส. สำหรับดำเนินกิจกรรมป้องกันยาเสพติด การนำแนวคิดการพัฒนาทักษะสมองส่วนหน้า (EF) มาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่นักเรียน โดยเน้นทักษะการคิด การกำกับตนเอง และการตัดสินใจ พร้อมทั้งเสนอให้โรงเรียนสอยดาววิทยาพัฒนาเป็นโรงเรียนต้นแบบด้านการป้องกันยาเสพติดและการพัฒนาทักษะ EF ในระดับอำเภอหรือจังหวัด
2. การเฝ้าระวังพฤติกรรมและสารเสพติดรูปแบบใหม่ ได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการเฝ้าระวังยาเสพติดชนิดใหม่ รวมถึงการใช้ยาในทางที่ผิด เช่น ทรามาดอล และบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งอาจเป็นปัจจัยนำไปสู่การทดลองหรือเกี่ยวข้องกับสารเสพติดชนิดอื่น ตลอดจนให้โรงเรียนสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภัยรูปแบบใหม่ เช่น การถูกหลอกให้เปิดบัญชีธนาคารหรือ "บัญชีม้า" และการนำบัญชีไปใช้เกี่ยวข้องกับเว็บพนันออนไลน์ เพื่อป้องกันนักเรียนตกเป็นเหยื่อหรือเข้าไปเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด
3. การดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง สำนักงาน ปปส.ภาค 2 ชื่นชมแนวทางการดำเนินงานของโรงเรียนที่เมื่อพบว่านักเรียนมีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ไม่ใช้วิธีผลักไสหรือไล่นักเรียนออกจากสถานศึกษา แต่ให้ความสำคัญกับการพูดคุย ทำความเข้าใจ ติดตามช่วยเหลือ และเยี่ยมบ้าน เพื่อค้นหาสาเหตุและร่วมกันแก้ไขปัญหา ซึ่งเป็นแนวทางที่ช่วยเปิดโอกาสให้นักเรียนได้รับการดูแลและกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้ ได้ชื่นชมโรงเรียนที่นำเสนอข้อมูลตามข้อเท็จจริง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการวางแผนป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุด
4. การสร้างช่องทางการแจ้งเบาะแส ได้ประชาสัมพันธ์และเน้นย้ำการใช้สายด่วน ป.ป.ส. 1386 เพื่อแจ้งเบาะแสยาเสพติดและขอรับความช่วยเหลือ